Acilci.Net Podcast   /     Joker ila├ž: Ketamin

Description

Ketamin... Res├╝sitasyon odas─▒nda s─▒kl─▒kla kulland─▒─č─▒m─▒z ya da ortopedik giri┼čimlerde (alt ekstremite traksiyonu, omuz ├ž─▒k─▒─č─▒ vb) dissosiyatif anestezi ├Âzelli─čini kulland─▒─č─▒m─▒z me┼čhur ila├ž ┼čimdi de di─čer ├Âzellikleri ile kar┼č─▒n─▒zda. Adeta bir joker olan ketamin anlatt─▒─č─▒m bu yaz─▒da bana e┼člik etmenizden mutluluk duyar─▒m. Herkese keyifli g├╝nler dinlerim. ├ľncelikle ketaminden k─▒saca bahsedecek olursak dissosiyatif ve anestezik ├Âzellikleri olan bir N-metil-D-aspartat (NMDA) ve glutamat resept├Âr antagonistidir ÔÇő1ÔÇő┬á. 1960'larda hayvanlar i├žin bir anestezi ilac─▒ olarak Bel├žika'da geli┼čtirilmi┼čtir. FDA, 1970 y─▒l─▒nda insanlar i├žin genel anestezide kullan─▒lmak ├╝zere onaylam─▒┼čt─▒r. B├Âylelikle Vietnam Sava┼č─▒'nda sava┼č alanlar─▒nda yaral─▒ askerlerin tedavisinde kullan─▒lmaya ba┼članm─▒┼čt─▒r.┬áPiyasa ad─▒yla Ketalar┬«┬áolarak bilinir. Kokusuz, berrak bir s─▒v─▒d─▒r. ─░ntraven├Âz, intramuskular, intranazal ve oral formlar─▒ mevcuttur. Gebelik kategorisi CÔÇÖdir ve laktasyonda da kesin bir karara var─▒lmasa da ├Ânerilmemektedir ÔÇő2ÔÇő. Havayolu reflekslerinin korunmas─▒na ve hemodinamik stabiliteye izin veren ve iskelet kas─▒ gev┼čemesine neden olmayan ketamin, dissosiyatif ├Âzelliklerinden dolay─▒ acil serviste prosed├╝rel sedasyon ve ent├╝basyon s─▒ras─▒nda ind├╝ksiyon i├žin s─▒kl─▒kla kullan─▒lmaktad─▒r┬áÔÇő3ÔÇő. Bronkodilat├Âr ├Âzellikleri nedeniyle bronkospazm─▒ olan hastalar i├žin de tercih edilebilir. Depresyon tedavisinde de alternatif medikal tedavi olarak yer almaya ba┼člam─▒┼čt─▒r.┬áS├╝per diren├žli status epileptikusta tedavide kurtar─▒c─▒ ila├ž olarak da kullan─▒lmaktad─▒r ÔÇő4ÔÇő. K─▒r─▒k ve ├ž─▒k─▒klar─▒n red├╝ksiyonu gibi k─▒sa s├╝reli sedasyon/anestezi gerektiren i┼člemlerde ve ├Âzellikle ├žocuklar olmak ├╝zere koopere olmayan hastalarda prosed├╝rel sedasyon ajan─▒ olarak kullan─▒labilir. ├ť├ž ayl─▒ktan ba┼člayarak geni┼č bir ya┼č aral─▒─č─▒nda g├╝venle kullan─▒labilir. ├çocuklar ketamini yeti┼čkinlerden daha h─▒zl─▒ metabolize ettikleri i├žin yeti┼čkin pop├╝lasyona g├Âre daha y├╝ksek doz gereklidir. ├ľte yandan ya┼čl─▒ hastalar, bu ajan─▒ yava┼č metabolize ettikleri i├žin daha d├╝┼č├╝k doza ihtiya├ž duyarlar ÔÇőÔÇő1ÔÇő . Bulant─▒, kusma, ba┼č d├Ânmesi, terleme, halsizlik, ta┼čikardi ve hipertansiyon ve sekresyonlarda art─▒┼č s─▒k g├Âr├╝len yan etkilerindendir.┬áFDA ketamin kontraendikasyonlar─▒n─▒ kan bas─▒nc─▒ y├╝ksek olanlar ve ketamine kar┼č─▒ a┼č─▒r─▒ duyarl─▒l─▒k g├Âstermi┼č hastalar olarak 2 durum i├žin belirtmi┼č. A─čr─▒ i├žin kullan─▒m─▒ - D├╝┼č├╝k doz ketamin (Low Dose Ketamin = LDK) Acile ba┼čvurular─▒n en s─▒k sebebi hastan─▒n ┼čiddetli veya ge├žmeyen a─čr─▒ hissetmesidir. S─▒kl─▒kla kronik olsa da ("6 ayd─▒r belim a─čr─▒yor" tarz─▒ s├Âzler kula─č─▒n─▒zda ├ž─▒nlad─▒ biliyorum) acil ba┼čvurular─▒n─▒n %78'ine varan bir oran─▒ ┼čikayet olarak a─čr─▒y─▒ i├žerir ÔÇőÔÇő5ÔÇő . Acil servislerde bilindi─či ├╝zere analjezide s─▒kl─▒kla NSAIDÔÇÖler, opioid ajanlar kullan─▒lmaktad─▒r. NSAIDÔÇÖler orta ve ciddi a─čr─▒larda ve baz─▒ a─čr─▒ tiplerinde ├žok tercih edilmedi─či i├žin s─▒kl─▒kla opioid ajanlar kullan─▒lmaktad─▒r. Son y─▒llarda artan opioid kullan─▒m─▒, ba─č─▒ml─▒l─▒k ve tolerans i├žin ciddi problem olu┼čturmaktad─▒r. Fentanil ve di─čer sentetik opioidler a┼č─▒r─▒ doz ├Âl├╝mlerinde en s─▒k g├Âr├╝len ila├žlard─▒r ÔÇőÔÇő6ÔÇőÔÇő . CDC'ye g├Âre Ocak 2022'de sona eren 12 ayl─▒k d├Ânemde ABDÔÇÖde 107.375 ki┼či a┼č─▒r─▒ dozda uyu┼čturucu ve uyu┼čturucu zehirlenmesinden ├Âlm├╝┼čt├╝r ve bu ├Âl├╝mlerin %67'si fentanil gibi sentetik opioidleri i├žermektedir┬áÔÇőÔÇő7ÔÇő . Artan y├╝ksek doz opioid kullan─▒m─▒ ve ba─č─▒ml─▒l─▒klara bir ├ž├Âz├╝m olarak Ketamin devreye girer: Ketaminin opioidlerle e┼čit derecede etkili ve g├╝venli olmas─▒ nedeniyle hen├╝z FDA taraf─▒ndan onaylanmasa da acil servislerde son zamanlarda endikasyon d─▒┼č─▒ kullan─▒m─▒ artm─▒┼čt─▒r┬áÔÇőÔÇő8ÔÇő . Opioid analjezinin kontrendike oldu─ču durumlarda, OSAS veya KOAH'l─▒ hastalarda, kronik opioid tedavisi g├Âren hastalarda veya uyu┼čturucu ba─č─▒ml─▒l─▒─č─▒ ├Âyk├╝s├╝ olan hastalarda yan etki profili de g├╝venilir oldu─čundan Ketamin analjezik tedavide ilk tercih haline gelmeye ba┼člam─▒┼čt─▒r. ├ľzellikle opioid toleransl─▒ hastalarda akut a─čr─▒ tedavisinde analjezik rol├╝ne ek olarak ketamin kronik a─čr─▒da hiperaljezi ve allodiniyi azaltabil...

Summary


Ketamin... Res├╝sitasyon odas─▒nda s─▒kl─▒kla kulland─▒─č─▒m─▒z ya da ortopedik giri┼čimlerde (alt ekstremite traksiyonu, omuz ├ž─▒k─▒─č─▒ vb) dissosiyatif anestezi ├Âzelli─čini kulland─▒─č─▒m─▒z me┼čhur ila├ž ┼čimdi de di─čer ├Âzellikleri ile kar┼č─▒n─▒zda. Adeta bir joker olan ketamin anlatt─▒─č─▒m bu yaz─▒da bana e┼člik etmenizden mutluluk duyar─▒m. Herkese keyifli g├╝nler dinlerim.



├ľncelikle ketaminden k─▒saca bahsedecek olursak dissosiyatif ve anestezik ├Âzellikleri olan bir N-metil-D-aspartat (NMDA) ve glutamat resept├Âr antagonistidir ÔÇő1ÔÇő┬á. 1960'larda hayvanlar i├žin bir anestezi ilac─▒ olarak Bel├žika'da geli┼čtirilmi┼čtir. FDA, 1970 y─▒l─▒nda insanlar i├žin genel anestezide kullan─▒lmak ├╝zere onaylam─▒┼čt─▒r. B├Âylelikle Vietnam Sava┼č─▒'nda sava┼č alanlar─▒nda yaral─▒ askerlerin tedavisinde kullan─▒lmaya ba┼članm─▒┼čt─▒r.┬áPiyasa ad─▒yla Ketalar┬«┬áolarak bilinir. Kokusuz, berrak bir s─▒v─▒d─▒r. ─░ntraven├Âz, intramuskular, intranazal ve oral formlar─▒ mevcuttur. Gebelik kategorisi CÔÇÖdir ve laktasyonda da kesin bir karara var─▒lmasa da ├Ânerilmemektedir ÔÇő2ÔÇő.



Havayolu reflekslerinin korunmas─▒na ve hemodinamik stabiliteye izin veren ve iskelet kas─▒ gev┼čemesine neden olmayan ketamin, dissosiyatif ├Âzelliklerinden dolay─▒ acil serviste prosed├╝rel sedasyon ve ent├╝basyon s─▒ras─▒nda ind├╝ksiyon i├žin s─▒kl─▒kla kullan─▒lmaktad─▒r┬áÔÇő3ÔÇő. Bronkodilat├Âr ├Âzellikleri nedeniyle bronkospazm─▒ olan hastalar i├žin de tercih edilebilir. Depresyon tedavisinde de alternatif medikal tedavi olarak yer almaya ba┼člam─▒┼čt─▒r.┬áS├╝per diren├žli status epileptikusta tedavide kurtar─▒c─▒ ila├ž olarak da kullan─▒lmaktad─▒r ÔÇő4ÔÇő.



K─▒r─▒k ve ├ž─▒k─▒klar─▒n red├╝ksiyonu gibi k─▒sa s├╝reli sedasyon/anestezi gerektiren i┼člemlerde ve ├Âzellikle ├žocuklar olmak ├╝zere koopere olmayan hastalarda prosed├╝rel sedasyon ajan─▒ olarak kullan─▒labilir. ├ť├ž ayl─▒ktan ba┼člayarak geni┼č bir ya┼č aral─▒─č─▒nda g├╝venle kullan─▒labilir. ├çocuklar ketamini yeti┼čkinlerden daha h─▒zl─▒ metabolize ettikleri i├žin yeti┼čkin pop├╝lasyona g├Âre daha y├╝ksek doz gereklidir. ├ľte yandan ya┼čl─▒ hastalar, bu ajan─▒ yava┼č metabolize ettikleri i├žin daha d├╝┼č├╝k doza ihtiya├ž duyarlar ÔÇőÔÇő1ÔÇő .



Bulant─▒, kusma, ba┼č d├Ânmesi, terleme, halsizlik, ta┼čikardi ve hipertansiyon ve sekresyonlarda art─▒┼č s─▒k g├Âr├╝len yan etkilerindendir.┬áFDA ketamin kontraendikasyonlar─▒n─▒ kan bas─▒nc─▒ y├╝ksek olanlar ve ketamine kar┼č─▒ a┼č─▒r─▒ duyarl─▒l─▒k g├Âstermi┼č hastalar olarak 2 durum i├žin belirtmi┼č.



A─čr─▒ i├žin kullan─▒m─▒ - D├╝┼č├╝k doz ketamin (Low Dose Ketamin = LDK)



Acile ba┼čvurular─▒n en s─▒k sebebi hastan─▒n ┼čiddetli veya ge├žmeyen a─čr─▒ hissetmesidir. S─▒kl─▒kla kronik olsa da ("6 ayd─▒r belim a─čr─▒yor" tarz─▒ s├Âzler kula─č─▒n─▒zda ├ž─▒nlad─▒ biliyorum) acil ba┼čvurular─▒n─▒n %78'ine varan bir oran─▒ ┼čikayet olarak a─čr─▒y─▒ i├žerir ÔÇőÔÇő5ÔÇő .



Acil servislerde bilindi─či ├╝zere analjezide s─▒kl─▒kla NSAIDÔÇÖler, opioid ajanlar kullan─▒lmaktad─▒r. NSAIDÔÇÖler orta ve ciddi a─čr─▒larda ve baz─▒ a─čr─▒ tiplerinde ├žok tercih edilmedi─či i├žin s─▒kl─▒kla opioid ajanlar kullan─▒lmaktad─▒r. Son y─▒llarda artan opioid kullan─▒m─▒, ba─č─▒ml─▒l─▒k ve tolerans i├žin ciddi problem olu┼čturmaktad─▒r. Fentanil ve di─čer sentetik opioidler a┼č─▒r─▒ doz ├Âl├╝mlerinde en s─▒k g├Âr├╝len ila├žlard─▒r ÔÇőÔÇő6ÔÇőÔÇő . CDC'ye g├Âre Ocak 2022'de sona eren 12 ayl─▒k d├Ânemde ABDÔÇÖde 107.375 ki┼či a┼č─▒r─▒ dozda uyu┼čturucu ve uyu┼čturucu zehirlenmesinden ├Âlm├╝┼čt├╝r ve bu ├Âl├╝mlerin %67'si fentanil gibi sentetik opioidleri i├žermektedir┬áÔÇőÔÇő7ÔÇő .



Artan y├╝ksek doz opioid kullan─▒m─▒ ve ba─č─▒ml─▒l─▒klara bir ├ž├Âz├╝m olarak Ketamin devreye girer: Ketaminin opioidlerle e┼čit derecede etkili ve g├╝venli olmas─▒ nedeniyle hen├╝z FDA taraf─▒ndan onaylanmasa da acil servislerde son zamanlarda endikasyon d─▒┼č─▒ kullan─▒m─▒ artm─▒┼čt─▒r┬áÔÇőÔÇő8ÔÇő .

Subtitle
Ketamin... Res├╝sitasyon odas─▒nda s─▒kl─▒kla kulland─▒─č─▒m─▒z ya da ortopedik giri┼čimlerde (alt ekstremite traksiyonu, omuz ├ž─▒k─▒─č─▒ vb) dissosiyatif anestezi ├Âzelli─čini kulland─▒─č─▒m─▒z me┼čhur ila├ž ┼čimdi de di─čer ├Âzellikleri ile kar┼č─▒n
Duration
12:57
Publishing date
2023-07-31 03:00
Link
https://acilci.net/joker-ilac-ketamin/
Contributors
  Sena ├ľzge Aslan
author  
Enclosures
https://media.blubrry.com/acilcinet/acilci.net/wp-content/uploads/2023/07/Joker-ilac-Ketamin.mp3
audio/mpeg